Dla osób, na których śpiew ptaków robi wrażenie, kos jest śpiewakiem doskonałym. W miastach swoje koncerty samce rozpoczynają często już w lutym. Znawcy cenią te pieśni za bardzo dźwięczną, organową barwę głosu oraz dość wolne, melancholijne tempo. Najdonośniej słychać je wczesnym rankiem oraz wieczorem, kiedy codzienny gwar i szum nie osiąga jeszcze pełni swoich decybeli.

     Dlaczego podkreślam, że w miastach? Bo pierwotnym miejscem bytowania kosów są lasy liściaste. Z nich część tych ptaków przeniosła się do miast i tak upodobała sobie środowisko miejskich parków, ogrodów i nadrzecznych  zarośli, że pozostała w nich na stałe. W ten sposób już w ub. wieku zaznaczył się wyraźny podział kosów na leśne i miejskie. Podczas kiedy leśne kosy zgodnie z odwiecznym zwyczajem jesienią odlatują na południowy zachód  Europy, a w marcu – kwietniu wracają do nas na lęgi, kosy miejskie pozostają przez okrągły rok w swoich siedliskach i dlatego tak wcześnie słychać ich koncerty.


Samiec


Samica

     Prawdopodobnie ze względu na podobieństwo sylwetki, kosy często mylone są z równie popularnymi szpakami. Tymczasem ptaki te różnią się od siebie zarówno upierzeniem, jak i zwyczajami. Podczas gdy szpacza para jest praktycznie tak samo upierzona, samiec kosa wyraźnie różni się od samicy.
      On jest cały matowo-czarny, elegancki, z długim ogonem. Ma żółty dziób i wyraźną żółtą obrączkę wokół oka. Ona ciemnobrązowa, z jaśniejszymi plamkami na gardle i piersi. Długość ich ciała sięga 25 cm, a rozpiętość skrzydeł 35-39 cm.
      W odróżnieniu od szpaków nie są dziuplakami, więc nie korzystają też z budek lęgowych. Gniazda zakładają nisko nad ziemią, w krzewach lub na niskich drzewach w pobliżu pnia. Wiją je z trawy i mchu, usztywniają ziemią i błotem.
     Pierwsze jaja samica składa w kwietniu. Wysiaduje je sama przez ok. 14 dni. W jednym lęgu jest 3-5 młodych, które karmione przez oboje rodziców opuszczają gniazdo po dwóch tygodniach. W czasie lata kosy wyprowadzają 2-3 lęgów.
     Odżywiają się przede wszystkim na ziemi. Głównym ich pokarmem są dżdżownice, ślimaki, owady i ich larwy, a jesienią i zimą także owoce na drzewach i krzewach. W poszukiwaniu owadów penetrują trawniki i przegrzebują ściółkę pod drzewami. Na trawnikach polują często w towarzystwie szpaków i wtedy można zauważyć kolejną różnicę między nimi.
     Podczas gdy szpaki chodzą kaczkowatym, kołyszącym się krokiem, kosy przemieszczają się skacząc. Jedne i drugie rozgrzebują ziemię w poszukiwaniu zdobyczy, ale kosy często tę czynność poprzedzają wsłuchiwaniem się w ziemię z charakterystycznie przekrzywioną głową. Dzięki znakomitemu słuchowi potrafią pod ziemią zlokalizować dżdżownicę. I jeszcze jedna różnica: podczas gdy szpaki latają dużymi grupami, kosy są raczej samotnikami. 
     Właśnie teraz śpiewy kosów są najbardziej donośne i najpiękniejsze.  Jeśli usłyszycie dżwięczną melodię łatwo będzie odnaleźć jej wykonawcę. Siedzi zwykle gdzieś na widocznym, eksponowanym miejscu.  
 
Kos – Turdus merula
Rząd – Wróblowe (Passeriformes)
Rodzina – Drozdopwate (Turdidae)