Kiedy przed laty postanowiłem umieścić na jabłoni budkę lęgową dla ptaków, robiłem to z myślą o moich ulubionych sikorkach. Zamówiłem więc odpowiednią budkę, z otworem o średnicy 30 mm, i rzeczywiście od razu zasiedliły ją sikorki bogatki. Jednak po roku budką zawładnęły wróble mazurki –  ptaszki ciche, dyskretne, nie tak łatwe do obserwacji jak ruchliwe i nie unikające kontaktu z człowiekiem sikorki.

     Z tego względu po dwóch latach postanowiłem „wymówić” mazurkom mieszkanie. Na początku marca założyłem w budce nowy przód z otworem o średnicy 27 mm, bo taki jest wystarczający dla maleńkich sikorek modraszek. I rzeczywiście modraszki zaczęły się budką interesować, jednak natrafiły na trudną do pokonania przeszkodę. Oto na straży budki pojawił się awanturniczy mazurek.
     Skąd? Prawdopodobnie w tej budce wykluł się na świat. Przywiązany do tego miejsca siedział na daszku i odpędzał inne zainteresowane ptaki. Sam co chwilę stawał w otworze, wkładał głowę i po nieudanej próbie wejścia odpoczywał na gałązkach. Ponawiał te próby tak długo, aż wreszcie wszedł do środka i nauczył się wchodzić bez problemów. Wtedy siadał na gałązce koło budki i głośno ćwierkał przywołując partnerkę.

     Przylatywały, zaglądały do środka i po nieudanych próbach wejścia odlatywały. On siedział na budce i zachecał. Chyba dopiero po dwóch tygodniach znalazła się wystarczająco szczupła, a może sprytna, by tam wejść. Nie od razu wchodziła za pierwszym razem, jednak ponawiała próby wielokrotnie. On wchodził z dziobem pełnym materiału na gniazdo, ona nie mogła z jednym źdźbłem trawy.

     Odskakiwała na gałązkę i próbowała tak długo aż się nauczyła, więc przyszedł czas na „bunga-bunga” i pełną radości budowę gniazda. Teraz jest już w nim coraz głośniej. Pierwsze w tym roku młode mazurki zaczynają ciekawie zaglądać na świat i niebawem wylecą, a ich rodzice poprawią gniazdo i przystąpią do drugiego lęgu.

         S

      Uważam, że trzeba. Szczególnie gniazdo wróbli. Jest w nim dużo nieczystości, robactwa i byle czego. Szczególnie w tym roku – mazurki miały aż trzy legi, więc ostatnia warstwa gniazda była prawie pod wlotem.
      Trzy lęgi. To wystarczające usprawiedliwienie by poświęcić im kilka słów więcej. Zatem mazurek to też wróbel. Chociaż nasz, rodzimy, to jednak mniej  znany od wróbla domowego – przybłędy z południa. Dlaczego mniej znany? Bo w odróżnieniu od domowego, który garnie się do ludzi i zamieszkuje w osiedlach ludzkich, mazurek mieszkał zawsze na obrzeżach lasów, większych drzewostanów, zarośli, przez co nazywany był często wróblem leśnym lub drzewnym. Dopiero teraz zaczyna zbliżać się do miast. Ciągle jednak unika bezpośredniej bliskości człowieka i nawet zajmowanie budek lęgowych nie jest jego powszechnym zwyczajem.
       Czym różni się od znanego przez wszystkich ćwirka? Jest nieco mniejszy, ma czekoladowobrązową czapeczkę, czarną półksiężycowatą plamkę na policzku, a na skrzydłach po dwa białe paski. I co jeszcze? Jest ptaszkiem cichym, dyskretnym, ostrożnym, w odróżnieniu od awanturniczego i hałaśliwego wróbla domowego. W jednym lęgu wysiaduje nawet do 7 jaj.

Ślimaki winniczki. Te największe w Europie oskorupione ślimaki, w Polsce objęte są częściową ochroną – można je zbierać tylko w maju i to za zezwoleniem wojewody. W naszym ogrodzie objęte są ochroną całkowitą. Cieszy nas ich obecność, więc napotkane w niewłaściwym miejscu przenosimy do tej części ogrodu, w której mogą czuć się dobrze i będą bezpieczne także przed naszymi działaniami.     Bo ślimaki co roku są wielkim utrapieniem właścicieli ogrodów. Szczególnie na wiosnę, kiedy w ciągu nocy potrafią zniszczyć świeżo posadzone kwiaty czy rozsadę warzyw. Te trzeba zwalczać. Zanim jednak wydacie im bezpardonową walkę warto zapamiętać, że sprawcami tych szkód są ślimaki nagie – duże i małe. Natomiast uszkodzenia roślin wyrządzone przez ślimaki oskorupione są sporadyczne i nie mają większego znaczenia w uprawie ogrodniczej. Warto przy tym mieć świadomość, że większość z nich spełnia ważną rolę w rozkładzie  i  obiegu  materii  organicznej  w  przyrodzie.

Ropucha szara. To największa z żyjących w Polsce ropuch. W przejętym przed laty ogrodzie zauważyliśmy brzydką, prawie czarną, niedużą żabę. Siedziała w norze koło kompostownika. Ponieważ robiła wrażenie zadomowionej w tym miejscu postanowiłem nie zasypywać nory, lecz jedynie  nakryć ją deską  i to w ten sposób, by mieszkanka mogła stamtąd swobodnie wychodzić.
Przez dwa lata spotykaliśmy się kilkakrotnie, potem był rok przerwy, a w ubiegłym roku oniemiałem, kiedy spotkaliśmy się oko w oko. Przed domkiem siedziała potężna szara ropucha. Zrobiłem zdjęcia i przestałem przeszkadzać. Zainspirowany pewnym podobieństwem nazwałem ją Ropuch Jarek.
      Teraz zasługiwała już by dowiedzieć się o niej czegoś więcej.  Okazuje się, że ropuchy są silnie przywiązane do swojej stałej kryjówki, na którą obierają nory kretów lub innych gryzoni, szpary między korzeniami drzew lub gęste krzewy.  
      Prowadzą wieczorny i nocny tryb życia na lądzie. Polują na duże dżdżownice, nagie ślimaki, owady, pająki, drobne kręgowce – inne płazy, gady, a nawet małe gryzonie i pisklęta ptaków. Są bardzo pożyteczne w walce ze szkodnikami ogrodów i pól.
      Samce dorosłych osobników osiągają długość 10 cm, a samice ponad 12 cm, więc tak sobie myślę, że męskie imię chyba nie było trafnie dobrane, ale to podobieństwo… 

Mazurek. Bliski krewny wróbla domowego, ale nieco od niego mniejszy i mniej liczny. Osiąga średnio: długość ciała ok. 14 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 22 cm i wagę ok. 25 g. Samiec i samica są jednakowo ubarwione. Mazurek ma czekoladowy wierzch głowy i krótki, czarny krawacik pod dziobem. Na białym policzku ma czarną plamkę, której brak u wróbla domowego. Na skrzydle widoczne są dwie białe pręgi (wróbel domowy ma tylko jedną pręgę). Mazurki odżywiają się nasionami, okruchami chleba, odpadkami ze śmietników, a wiosną również owadami, którymi karmią też młode.
      W tym roku mazurki uprzedziły sikorki, dotąd stałych lokatorów ogrodu i pierwsze zajęły budki. Sezon lęgowy trwa od kwietnia do lipca. W tym czasie mazurki wyprowadzają podobno 2-3 lęgi, ale w naszych budkach nigdy nie zdarzyły się w jednym roku dwa lęgi.
      W jednym lęgu samica składa 5-6 jaj. Jaja wysiaduje na zmianę z samcem przez 11-14 dni. Młode opuszczają gniazdo po ok. 15-16 dniach. W Polsce mazurek jest pod ochroną.

Krzyżak ogrodowy. Buduje koliste sieci wśród roślin, a także w zakamarkach rynien i okapu. Łapie owady porażając je jadowitym ukłuciem, ale dla człowieka jest niegroźny.